PLEŚNIAWKA-SAPLOREGNIOZA

Wywołują ją grzyby z rodzaju Saploregnia,Achlya i Dictyuchus. Choroba atakuje ryby osłabione i przebywające w złych warunkach,często też w zbyt niskiej temperaturze.Infekcja zaczyna się na uszkodzonych lub zniszczonych miejscach ciała ryby.Grzyby rozwijają się na obumarłych tkankach i atakują nienaruszone wcześniej miejsca. Chorobę tę łatwo pomylić z fleksibakteriozą.Optymistyczny jest fakt,że choroba ta nie jest zaraźliwa i atakuje tylko osobniki osłabione,które uległy urazom,skaleczeniom np.w wyniku walk.
OBJAWY:
-biały kosmaty nalot na ciele ryby podobny do strzępków brudnej waty Ryb z zaawansowaną pleśniawką nie da się uratować ponieważ grzyb wnika głęboko w tkanki ryby i niszczy narządy wewnętrzne.
LECZENIE:
Jest kilka sposobów leczenia pleśniawki.Stadia początkowe lub mniej zaawansowane można leczyć solą akwarystyczną, błękitem metylenowym i gencjaną,a ostre ataki saploregniozy,obejmujące duże części ciała leczymy nadmanganianem potasu.
LECZENIE PLEŚNIAWKI SOLĄ AKWARYSTYCZNĄ:
Chorą rybę przenosimy do osobnego zbiornika z wodą pobraną z akwarium ogólnego. Przeprowadzamy kąpiel krótkotrwałą w roporcji 15-20 g.soli/1 litr wody. Czas kąpieli 30-45 minut.Zaleca się obserwowanie ryby podczas kąpieli,a po upływie odpowiedniego czasu przekładamy ją do akwarium,z którego została wyłowiona.
LECZENIE PLEŚNIAWKI BŁĘKITEM METYLENOWYM:
Przeprowadzamy kąpiel długotrwałą w osobnym zbiorniku.Stężenie leku 1 mg./1 litr wody. Czas kąpieli 5 dni.
LECZENIE PLEŚNIAWKI NADMANGANIANEM POTASU-STADIA ZAAWANSOWANE.
Są opinie,iż nadmanganian potasu jest najskuteczniejszyn środkiem przy leczeniu pleśniawki. Chore miejsca na ciele ryby pędzlujemy patyczkiem kosmetycznym z nadmanganianem potasu.Aby przeprowadzić kurację wyławiamy rybę z wody i kładziemy ją na mokrym ręczniku.Nie dotykamy ryby gołymi rękami,gdyż sopra różnica temperatur może doprowadzić do jej poparzenia.Zabieg pędzlowania zmian na ciele nie powinien trwać dłużej niż minutę. Następnie rybę poddajemy kąpieli krótkotrwałej(do 30 minut) w roztworze nadmanganianu potasu 1g./100 l.wody. Jeśli zmiany na ciele nie znikną ponawiamy zabieg za kilka dni.
LECZENIE PLEŚNIAWKI GENCJANĄ:
Bardzo skuteczną metodą w walce z pleśniawką jest też smarowanie ognisk zapalnych gencjaną za pomocą patyczka kosmetycznego.Tak jak w przypadku powyższego zabiegu czynność nie powinna trwać dłużej niż minutę. Gencjanę można kupić w aptece bez recepty.Kosztuje około 1 zł.
OSPA RYBIA-ICHTIOFTIRIOZA

Wywołuje ją jednokomórkowy orzęsek Jchtyophtirius multifillis,zwany też kulorzęskiem,którego dorosłą postać można zauważyć gołym okiem.Masowa inwazja tego pasożyta może doprowadzić w szybkim tempie do śmierci wszystkich ryb.Żyje na skórze ryby i odżywia się wydzieliną.Zrozumienie cyklu rozwojowego kulorzęska pomoże w jego zwalczaniu.
Pasożyt przechodzi 3 fazy rozwoju:
1.Pływka-jest niewidoczna gołym okiem,poszukuje w wodzie ofiary.
2.Biała plamka na ciele ryby-pływka znalazła żywiciela i jest teraz zauważalna gołym okiem.
3.Cysta-dojrzały pasożyt,który opada na dno i zamienia się w worek rozpłodowy,zwany cystą.W worku znajduje się ogromna liczba młodych pływek.Kiedy pęka pływki rozprzestrzeniają się po akwarium w poszukiwaniu żywiciela.Trwa to od kilku minut do kilku godzin.
Uwaga!-kulorzęska można zabić tylko wtedy,kiedy w postaci pływki poszukuje nowych żywicieli.Podajemy leki właśnie wtedy,gdy kropki znikną,a wszystkie ryby narażone są na atak pasożytów.
OBJAWY:
-w stadium początkowym ryby ocierają się o przedmioty w akwarium
-składanie płetw przez ryby
-następnie ryba jest obsypana na ciele i płetwach białymi punkcikami o średnicy ok.1mm.
LECZENIE:
Jest wiele sposobów na pozbycie się ichtio.Najczęściej używa się w tym celu lekarstwa na bazie zieleni malachitowej,błękicie metylenowym oraz sól akwarystyczną.Wszystkie ryby leczymy w jednym zbiorniku.
LECZENIE OSPY BŁĘKITEM METYLENOWYM:
Jest to lek bezpieczny dla większości ryb.Jedynie zaleca się stosowania mniejszych dawek tego środka w przypadku ryb kąsaczowatych np.neonów i sumów.Aplikujemy odpowiednią dawkę leku(ilość na opakowaniu) i powtarzamy tą dawkę po 3 dniach od ustąpienia objawów zewnętrznych schorzenia.
LECZENIE OSPY SOLĄ AKWARIOWĄ.
Metoda bezpieczna dla ryb żyworodnych np.gubik,platka,molinezja,mieczyk oraz dla złotych rybek,proporczykowców i szczupieńczyków.Niestety źle wpływa na glonojady,sumy,kiryski i wiele pielęgnic. Podczas leczenia solą ustawiamy temp.na 27 stopni.Dodajemy sól akwariową-1 łyżkę od herbaty na 5l.wody w akwarium(podawać po trochu,nie całość od razu).Jeśli zachowanie ryb będzie podejrzane podmieniamy 40% wody.Po kuracji przez kilka dni podmieniamy regularnie 30% wody,aby pozbyć się soli z akwarium.
LECZENIE OSPY WYSOKĄ TEMPERATURĄ:
To kolejny sposób walki z kulorzęskiem.Ta metoda jest zalecana dla ryb labiryntowych(bojownik,gurami,prętnik) i dużych pielęgnic z Ameryki południowej(paletki,skalary).W żadnym wypadku nie stosować w przypadku ryb zimnolubnych(welonów,karasi,kardynałków) oraz ryb z jezior Tanganika i Malawi. Podczas zwalczania ichtio tą metodą uruchamiamy najpierw silne natlenienie wody,godatkowy napowietrzacz etc.Ustawiamy termostat na 32 stopnie i obserwujemy ryby.W przypadku niepokojącego zachowania ryb zmniejszamy stopniowo temperaturę i rezygnujemy z tej metody na rzecz innej.Kiedy kropki na ciele ryb znikną utrzymujemy temp.32 stopnie jeszcze przez 2-3 dni.Potem stopniowo powracamy do temp.optymalnej dla danego gatunku ryb.
Ospę rybią można też leczyć innymi preparatami dostępnymi w sklepach np.
-Sera Costapur(bardzo skuteczny)
-Tropical MFC.
ZAPALENIE PRZEWODU POKARMOWEGO

Właściwie nie jest to choroba,ale przypadłość,która pojawia się na skutek niewłaściwej diety ryb.Najczęściej na zapalenie przewodu pokarmowego cierpią ryby roślinożerne,które są karmione pokarmem na bazie mięsnej np.zbrojniki niebieskie(popularnie zwane glonojadami) po długotrwałym karmieniu pokarmem dla ,,wszystkich ryb"wykazują objawy tej przypadłości.Zwłaszcza szkodzi im ochotka i rureczniki oraz serca wołowe.Ryby roślinożerne nie są przystosowane do trawienia pokarmów zwierzęcych. Na zapalenie przewodu pokarmowego zapadają też ryby,które są przez długi czas karmione tym samym pokarmem,mało urozmaiconym.
OBJAWY:
-obrzęk ciała
-śluzowate odchody,które ciągną się w postaci przezroczystych pasemek
-przekrwiony otwór odbytowy(może być ale nie musi)
-czasami mogą też wystąpić podskórne wylewy w okolicy brzucha
LECZENIE:
Zastosować kilkudniową głodówkę(nawet 10 dniową).Ryby o tak poważnej niewydolności jelitowo-trawiennej i tak nie będą miały apetytu,ale na wszelki wypadek najlepiej nie podawać w tym czasie pokarmu innym rybom,które nie wykazują objawów chorobowych. Jeśli objawy ustąpią należy podawać przez jakiś czas pokarmy lekkostrawne,a następnie zmienić dietę ryb i wprowadzić pokarmy urozmaicone,właściwe dla poszczególnych gatunków.Najlepiej też podawać witaminy.
CHOROBA GAZOWA

1. Opis ogólny
Podstawowym źródłem tlenu w wodzie jest powietrze atmosferyczne - tlen (i inne gazy w nim zawarte) przenika do powierzchniowych warstw wody do momentu osiągnięcia odpowiedniego stopnia nasycenia (do osiągnięcia równowagi). Ilość gazu, która rozpuszcza się w cieczy jest proporcjonalna do ciśnienia tego gazu (w danej temperaturze). Zmiana ciśnienia powoduje, że ilość gazu w atmosferze oraz ilość gazu w cieczy dąży cały czas do równowagi. Zmniejszenie ciśnienia atmosferycznego lub jego zwiększenie powoduje, że stopień nasycenia wody gazami także ulega zmianie (aż oba ciśnienia wyrównają się) - zmiana ta jest jednak stopniowa, a różnica ciśnień pomiędzy oba ośrodkami niewielka (zjawisko to nie powoduje żadnych negatywnych skutków dla ryb).
Drugim źródłem tlenu w wodzie są procesy fotosyntezy, przy czym ilość wydzielanego tlenu przez rośliny jest proporcjonalna do ich zdolności do przemiany dwutlenku węgla oraz wody na związki potrzebne do własnych celów. Stworzenie sprzyjających warunków (jaskrawe oświetlenie o czerwonym widmie lub duże nasłonecznienie) oraz pojawienie się dodatkowych organizmów zielonych (mchy, glony) zwiększa intensywność fotosyntezy. To z kolei może prowadzić do przesycenia wody w tlen, a co za tym idzie znacznego zwiększenia jej ciśnienia. W tym momencie nadmiarowe ciśnienie będzie uwalniane do atmosfery, a ponieważ różnica ciśnień pomiędzy ośrodkami (woda-powietrze) jest duża, a redukcja gwałtowna, to gaz wydobywa się z wody w postaci bąbelków.
W tym samym czasie redukcja ciśnienia następuje także w krwiobiegu ryby - wyrównanie ciśnień między wodą przepływającą przez jej skrzela a krwią (ciśnienie krwi jest wyższe niż wody). Ponieważ zdarzenie ma charakter gwałtowny, uwalniane gazy (głównie azot) wytwarzają pęcherze, które z kolei blokują naczynia krwionośne, gromadzą się w tkankach i płynach ustrojowych. W tym momencie mówimy o chorobie gazowej ryb (jest to tylko jedna z możliwych przyczyn zmiany ciśnienia wody w akwarium).
2. Rodzaj choroby - typ
Jest to choroba wywołana czynnikami środowiskowymi.
3. Przyczyna
Przyczyną choroby gazowej jest gwałtowna zmiana ciśnienia krwi u ryby.
4. Okoliczności sprzyjające rozwojowi choroby gazowej
bogata obsada w organizmy zielone (rośliny, glony, mchy) połączona ze sprzyjającymi warunkami do intensywnej fotosyntezy tych organizmów
nadmierne zużycie tlenu przez zalegającą, rozkładającą się materię organiczną oraz nieoświetlone rośliny w niedotlenianym dodatkowo zbiorniku (w przypadku, gdy wcześniej zbiornik był silnie oświetlony)
gwałtowne podwyższenie temperatury wody (wraz ze wzrostem temperatury wody spada stopień nasycenia jej gazami - maleje ciśnienie tych gazów)
stosowanie do napełnienia akwarium wody bieżącej, która nie została pozostawiona w celu wyrównania ciśnień (między powietrzem a wodą wodociągową)
nieumiejętne stosowanie napowietrzacza wody (nieodpowiednie dopasowanie napowietrzania do warunków panujących w akwarium - ilości ryb, roślin itp.)
5. Objawy
płochliwość, ukrywanie się
ociężałe ruchy
brak apetytu
pływanie pod powierzchnią wody
opuchnięte oczy
szybkie ruchy pokrywami skrzelowymi
apatia
nadmierne wydzielanie śluzu, pęcherze na skórze
obrzęki ciała
utrata równowagi
6. Metody leczenia choroby gazowej
Po stwierdzeniu choroby należy jak najprędzej wyeliminować czynnik ją powodujący, a ryby przenieść do oddzielnego zbiornika z odstaną wodą, nasyconą w 100% tlenem (stężenie tlenu w wodzie powinno wynosić 14,6mg/l). Akwarium główne natomiast pozostawiamy do wyrównania ciśnień między powietrzem atmosferycznym, a gazami nasyconymi w wodzie. W przeciągu kilku dni wszystkie objawy choroby gazowej powinny ustąpić u naszych podopiecznych, chyba że zmiany w organizmie są zbyt zaawansowane (np. uszkodzenie skrzeli). Wówczas takie osobniki poddajemy eutanazji. Po tym okresie możemy przenieść ryby z powrotem do akwarium głównego i zastosować odpowiednie preparaty witaminowe oraz uzdatniające wodę w celu wzmocnienia ich układu odpornościowego (np. Tetra AquaSafe, Aqua Art Safe Water, Sera Aquatan, Tetra Vital, Tropical Multimineral itp.).
7. Uwagi dotyczące tej choroby
Choroba gazowa u ryb występuje tylko wtedy, gdy następuje zbyt szybkie wyrównywanie ciśnień między krwią ryby (duże ciśnienie) a otoczeniem (niskie ciśnienie). W tym przypadku jest ona podobna do choroby dekompresyjnej u ludzi.
Choroba gazowa nazywana jest także chorobą bąbelkową.
8. Zapobieganie
unikanie gwałtownych zmian temperatury wody, jej oświetlenia i stopnia nasycenia gazami (stężenia tlenu)
właściwa aklimatyzacja nowo zakupionych ryb (stopniowe wyrównywanie ciśnień między wodą z worka a powietrzem atmosferycznym)
do napełniania zbiorników oraz częściowych podmian wody stosujemy tylko odstałą ciecz (nigdy prosto z wodociągu)
stosowanie optymalnej ilości roślin, unikanie nadmiernego porostu glonów oraz systematyczne czyszczenie zbiornika z zalegającej materii organicznej
Flexibakterioza – CHOROBA BAWEŁNIANA

1. Opis ogólny
Jest to jedna z bardziej niebezpiecznych chorób, którą trudno wyleczyć w zaawansowanym stadium. Jej objawy są trudne do zdiagnozowania lub przypominają inne choroby. Wywołują ją bakterie gram-ujemne, które są obecne w każdym zbiorniku wodnym – rozwijają się w martwej substancji organicznej (resztki pożywienia, części roślin). Odpowiednie warunki pozwalają się im rozwijać i namnażać bez ograniczeń (m.in. temperatura wody powyżej 15°, twarda woda, pH w granicach 6,5-10), co prowadzi do atakowania osłabionych ryb (pozbawionych odporności z różnych przyczyn). Bakterie atakują przez otwór gębowy, skrzela, ubytki na skórze, rozwijają się także od wnętrza organizmu. Uwalniają one toksyczne enzymy, które stopniowo degradują chrząstkę.
We wczesnych stadiach choroby zmiany na skórze pojawiają się w postaci okrągłego lub owalnego obszaru koloru bledszego, mniej błyszczącego. W zależności od szczepu bakterii (jego agresywności), miejsca, które zaatakował i warunków sprzyjających jego namnażaniu postęp choroby może doprowadzić do śmierci ryby w przeciągu kilku godzin lub kilku dni. W zaawansowanym stadium choroby, oprócz pojawienia się otwartych ran na ciele ryby, pływa ona przy powierzchni lustra wody, a przed śmiercią leży zazwyczaj nieruchomo na boku na dnie akwarium. Śmiertelność choroby i agresja bakterii wzrasta w momencie zaatakowania przez nie skrzeli ryby.
Optymalne warunki dla nieograniczonego rozwoju bakterii: gwałtowne wahania temperatury wody (przeważnie jej wzrost), nadmierne obciążenie organiczne (wzrost poziomu azotanów), alkalizacja wody, wzrost jej twardości, niedobór tlenu, wolny ruch (przepływ) wody. Zakażeniu sprzyja często zakażenie przez bakterie Aeromonas.
2. Rodzaj choroby - typ
Jest to choroba wywołana przez bakterie.
3. Przyczyna Choroby bawełnianej
Przyczyną choroby bawełnianej są bakterie Flavobacterium columnare.
4. Okoliczności sprzyjające rozwojowi Flexibakteriozy
stres
osłabienie odporności
złe warunki wodne i tlenowe
rozkładanie się substancji organicznej w wodzie (zwłaszcza resztek karmy)
gwałtowne wahania temperatury wody
nieostrożne obchodzenie się z rybami (podczas czyszczenia akwarium, przenoszenia ryb, dokonywanych podmian wody itp.)
przerybienie zbiornika
urazy mechaniczne
wprowadzenie zainfekowanej ryby lub innego zwierzęcia akwariowego
5. Objawy
obszary na skórze z wyraźnie bledszymi barwami
postępujące zmętnienia w postaci biało szarych plam na skórze przechodzące w szaro białe narośle (przypominające kłaczki waty) na głowie (wokół pyska, oczu), skrzelach i płetwach
przekrwienia i otwarte rany (żółto brązowe wrzody)
charakterystyczne zmiany skórne u nasady płetwy grzbietowej - tzw. saddleback
postrzępienie skóry
wypadanie łusek
ocieranie się ryb
brak apetytu
problemy z oddychaniem (efekt stopniowych zmian martwiczych skrzeli)
problemy z utrzymaniem równowagi (efekt gnicia płetw)
ukrywanie się
6. Metody leczenia Choroby bawełnianej
Wbrew przyjętej powszechnie opinii podwyższenie temperatury wody nie przyspiesza leczenia. Wręcz przeciwnie – sprzyja namnażaniu bakterii. Zaistnienie choroby jest spowodowane przez zaniedbanie czystości w akwarium. Dlatego przed przystąpieniem do leczenia należy podmienić 30-50% wody oraz dokładnie wyczyścić dno zbiornika z nagromadzonej substancji organicznej. Należy również przeprowadzić niezbędne testy wody w celu znalezienia bezpośredniej przyczyny wystąpienia choroby i wyeliminować ją. Wodę w głównym zbiorniku podmieniamy codziennie.
Wszelkie kąpiele oraz antybiotyki stosujemy w oddzielnym zbiorniku. Ryb w bardzo zaawansowanym stadium nie da się wyleczyć - powinny być poddane eutanazji.
6.1. Kąpiel w soli niejodowanej:
stosując tą metodę można dodatkowo dodać 2 łyżki soli na każde 10l wody do zbiornika ogólnego po każdej podmianie wody. Kąpiel przeprowadzamy w osobnym zbiorniku w roztworze 2-3 % (dodajemy 20-30g soli na każdy litr wody). Jest to kąpiel krótkotrwała trwająca 5-20min (moczonych ryb nie pozostawiamy bez opieki), sygnałem, że kąpiel należy zakończyć jest przewrócenie się ryby na bok – wówczas bezzwłocznie przenosimy ją do zbiornika ogólnego i pozostawiamy w spokoju do następnego moczenia. Stosujemy kilka kąpieli dziennie przez co najmniej 7 dni lub do ustąpienia objawów. Na skórze leczonych ryb mogą pojawić się dodatkowe odbarwienia – nie należy się nimi martwić.
6.2. Zastosowanie preparatu Zoosept-S
preparat firmy zoolek, dawkujemy 1 kapsułkę na każde 50l wody (wcześniej rozpuszczamy kapsułki w ciepłej wodzie), po 24h dawkowanie powtarzamy.
6.3. Zastosowanie preparatu Sera baktopur
dawkowanie: pierwszy dzień -22 krople lub 1ml na każde 20l wody, drugi dzień – przerwa, trzeci dzień - 22 krople lub 1ml na każde 20l.Podczas kuracji nie filtrować wody przez węgiel aktywny, obficie napowietrzać.
6.4. Zastosowanie antybiotyku chloromycetyny
podajemy 10-20mg na każdy litr wody, dawkę można powtórzyć w ciągu dwóch dni. Podczas stosowania antybiotyku usuwamy węgiel aktywny z filtru.
6.5. Zastosowanie antybiotyku penicyliny
podajemy 10 000 jednostek na każdy litr wody, dawkę można powtórzyć w ciągu dwóch dni. Podczas stosowania antybiotyku usuwamy węgiel aktywny z filtru.
6.6. Zastosowanie antybiotyku kanamycyny
10mg na każdy litr, stosujemy przez 7 dni.
6.7 Zastosowanie antybiotyku flumechiny
podajemy z karmą w proporcji 0,03g leku na każdy gram masy ciała ryby.
Skutecznymi antybiotykami są również streptomycyna, oksytetracyklina i erytromycyna.
7. Uwagi dotyczące tej choroby
Objawy podobne są do innych chorób grzybiczych lub pasożytniczych, np. pleśniawki. Bakterie potrafią wnikać do krwi chorej ryby wywołując u niej posocznicę. Zakwit glonów w akwarium sprzyja zwiększaniu ilości bakterii.
8. Zapobieganie
kwarantanna dla nowych rybek – minimum 2-4 tygodnie
ograniczanie stresu rybom
dbanie o odpowiednie parametry wody – przeprowadzanie niezbędnych testów wody
dbanie o właściwe natlenianie wody
stosowanie właściwej filtracji przez cały czas
nie przekarmiamy ryb
nie przerybiamy zbiornika
regularne podmiany wody
ryby wpuszczamy tylko do zbiorników "dojrzałych"
systematyczne czyszczenie dna zbiornika z martwej materii organicznej
Oodinoza – Choroba welwetowa, choroba aksamitna

1. Opis ogólny
Cykl życia pasożyta wywołującego tę chorobę można podzielić na trzy etapy (podobnie jak kulorzęska wywołującego ospę rybią). W pierwszej fazie atakuje promienie płetw, skrzela, błonę śluzową wokół oczu, nosa czy wnętrza otworu gębowego ryby oraz jej skórę. Wnika w głębsze warstwy naskórka za pomocą wici, gdzie wydziela enzymy, które częściowo rozpuszczają tkanki i powodują pojawienie się małych białawych guzków. Po nagromadzeniu zapasów żywności opuszcza gospodarza, opada swobodnie, tworzy cysty i rozpoczyna drugą fazę. W tej fazie następuje wielokrotny podział komórki pasożyta wewnątrz cysty. Po osiągnięciu dojrzałości cysty pękają, a pasożyty w postaci pływek szukają gospodarza (trzecia faza biologicznego cyklu). Cały cykl rozwojowy (jego długość) ściśle zależy od temperatury wody oraz natężenia oświetlenia (pasożyt zawiera chlorofil). Najbardziej optymalne warunki to temperatura wody 23-25°C (w takich warunkach pływki mają 24h na poszukiwanie żywiciela zanim zginą, a na nim pozostają przez 3-4 dni) .
2. Rodzaj choroby - typ
Jest to choroba wywołana przez pasożyty.
3. Przyczyna Oodinozy
Przyczyną Oodinozy są Pierwotniaki z grupy bruzdnic Oodiniumpillularis oraz Oodiniumlimnetioum
4. Okoliczności sprzyjające rozwojowi Oodinozy
zakup chorej ryby
obniżenie odporności ryb
przerybianie zbiornika
gwałtowne wahania temperatury wody
skażony pokarm naturalny – świeży lub mrożony
skażony sprzęt akwarystyczny np. siatka
5. Objawy
nadprodukcja śluzu
pojedyncze, drobne, białe kropeczki przypominające proszek, które z czasem tworzą żółto brązowy lub szary aksamitny nalot
ocieranie się ryb
brak apetytu
sklejone lub wystrzępione płetwy
łuszczenie skóry
problemy z oddychaniem – skrzela pokryte śluzem
szybsze poruszanie pokrywami skrzelowymi
6. Metody leczenia Oodinozy
Choroba zazwyczaj diagnozowana jest już w zaawansowanym stadium. Podwyższenie temperatury wody oraz zwiększenie natężenia światła powoduje przyspieszenie biologicznego cyklu pasożyta. Leki skuteczne są tylko w drugim stadium życia pierwotniaka – w fazie swobodnego pływania w poszukiwaniu żywiciela. Dodanie niejodowanej soli (1 łyżka na 5l wody) pomaga rybom łatwiej oddychać. Przed zastosowaniem kuracji usuwamy węgiel aktywny z filtra. Leczenie przeprowadzamy w osobnym zbiorniku, a w akwarium głównym podwyższamy temperaturę do 25-28°C i utrzymujemy taki stan przez kilka dni – pasożyty wyginą same nie odnajdując gospodarza. Sprzęt akwarystyczny (siatki, odmulacze, wężyki, wiadra itp.) dezynfekujemy.
Stosujemy jeden z następujących leków:
siarczan miedzi: podajemy 0,2mg na każdy litr wody, dawkę powtarzamy w razie potrzeby po kilku dniach, kąpiel powinna trwać do 10 dni
tetracyklina: antybiotyk, 1 tabletkę rozpuszczamy w 50l wody
odimor firmy AquariumMünster: dodajemy 1ml na każde 20l wody
trypoflawina firmy Zoolek: kąpiel długotrwała 10ml na każde 20l wody lub kąpiel krótkotrwała 10ml na każde 5l wody
mycocid firmy Zoolek: 1ml na każde 20l wody
omnipur S firmy Sera: 1ml na każde 20l wody.
Po przeprowadzonej kuracji zawsze usuwamy lek z wody poprzez stopniowe podmiany wody oraz zastosowanie filtra z węglem aktywnym.
7. Uwagi dotyczące tej choroby
Choroba często mylona z ospą rybią. Podstawowa różnica to białe plamki przy oodinozie są znacznie mniejsze (często widoczne są dopiero pod pewnym kątem lub odpowiednio oświetlone) oraz jest ona bardziej destrukcyjna dla ryb (kończy się śmiercią).
Choroba bardzo zaraźliwa.
Cykl biologiczny pasożyta przebiega najszybciej w optymalnych dla niego warunkach (temperatura wody, natężenie światła). W pozostałych warunkach ten cykl ulega spowolnieniu (zaciemnianie akwarium nie zabije pasożyta).
Szczególnie podatne na chorobę są młode rybki (narybek) oraz ryby labiryntowate, karpieńcokształtne (m.in. szczupieńczykowate, karpieńcowate, strumieniakowate, walencjowate), danio oraz złote rybki.
8. Zapobieganie
kwarantanna dla nowych ryb, roślin, ślimaków i innych zwierząt akwariowych
profilaktyczne kąpiele dla nowych rybek
właściwa obsada zbiornika
dezynfekcja elementów dekoracyjnych
Plistoforoza

1. Opis ogólny
Chorobę wywołuje pierwotniak zarodnikowy (jednokomórkowe mikrosporidia). Spory w postaci cyst dostają się do organizmu drogą pokarmową (konsumpcja zakażonych ryb, bezkręgowców). W jelitach otoczki cyst rozpuszczają się, a zarodniki "wstrzykiwane" są do krwiobiegu za pomocą zakotwiczonej nici w ścianie jelita grubego. Zarodniki wraz z krwią przemieszczają się w celu znalezienia odpowiedniego miejsca do dalszego rozwoju - najczęściej jest to tkanka mięśniowa. W miejscach docelowych pod wpływem kolejnych przemian powstają liczne spory tworzące torbiele (są rozproszone w tkankach między komórkami). Zainfekowane tkanki zaczynają zamierać powodując szaro białawe odbarwienia. Na zewnątrz wydostają się przez skórę (pękające owrzodzenia) lub po obumarciu gospodarza. Spory są bardzo wytrzymałe - bez żywiciela potrafią przetrwać nawet do 4 lat.
2. Rodzaj choroby - typ
Jest to choroba wywołana przez mikrosporidia (dawniej klasyfikowane jako grzyby).
3. Przyczyna
Przyczyną Plistoforozy jestjednokomórkowe organizmy Pleistophora hyphessobryconis.
4. Okoliczności sprzyjające rozwojowi Plistoforozy
system odpornościowy ryby
wiek ryby
pożywienie pochodzenia zwierzęcego (ryby, bezkręgowce) z niepewnego źródła
zła jakość wody
5. Objawy
odłączanie się od stada, pływanie w samotności
nienaturalne ubarwienie - utrata barw, ich ciemnienie, brak połysku
białe smugi i odbarwienia na skórze - zwłaszcza wzdłuż kręgosłupa oraz poniżej płetwy grzbietowej
chwiejne pływanie spowodowane porażeniem mięśni, skrzywienie układu kostnego
grudkowate torbiele deformujące mięśnie
strzępienie płetw - zwłaszcza ogonowej (najczęściej spowodowane wtórnym zakażeniem)
brak apetytu - wychudzenie ciała
6. Metody leczenia Plistoforozy
Choroba jest nieuleczalna - leczenie jest nieskuteczne (otoczki torbieli odporne są na działanie antybiotyków). W przypadku zmagania się z tą infekcją ryby potencjalnie zdrowe przenosimy do oddzielnego zbiornika w celu obserwacji (ewentualnie można poddać je kąpielom dezynfekcyjnym i dalej obserwować), a osobniki z zaawansowanymi objawami poddajemy natychmiastowej eutanazji. Zbiornik główny, wraz z podłożem i wszystkimi elementami dekoracyjnymi poddajemy dezynfekcji.
7. Uwagi dotyczące tej choroby
Najbardziej na tą chorobę narażone są ryby z rodziny kąsaczowatych (przede wszystkim neony, bystrzyki i zwinniki), karpiowatych (danio, brzanki, złota rybka) oraz pielęgnice.
Wiele ryb może być bezobjawowymi nosicielami tej choroby.
Choroba sprzyja wtórnym zakażeniom bakteryjnym (martwica płetw, bloat).
8. Zapobieganie
pokarmy żywe i/lub pochodzenia zwierzęcego podajemy tylko ze sprawdzonych źródeł
dezynfekcja pożywienia pochodzenia zwierzęcego
kwarantanna nowo zakupionych ryb przez minimum 2 tygodnie
właściwa pielęgnacja akwarium - utrzymanie odpowiedniej jakości wody